Ko e heigoa haau ka taute kaeke ke totou e tau aho he nakai fai hila? To kitia fefe, tunu kai fefe, mo e fakamafana fefe e tau tino?
Ka mate e hila maeke e tau masini EFTPOS mo e ATM ke lauia, ti toka e taha tupe pepa he loto kaina, poke tau koloa mo lagomatai aki a koe ke tolu e aho poke molea.
Nakai pehe ke tuku ni e tau koloa fakaaoga haau ki loto he taha e kato pauaki, ka e liga to fano ni a koe ke kumi e tau koloa nei he pouli. Fakamooli kua iloa oti e lautolu e tokaaga he tau kasa mo e tau maka.
Onoono fakamahino ko e heigoa e haau a tau koloa kua lata ke moua
Toka e taha letio ne fakaaoga aki e makakasa poke sola ke maeke ia koe ke iloa e tau fakailoaaga mo e tau tala fakapuloa foou. Iloa ko e tau numela letio fe ke fanogonogo ke moua e tau fakailoaaga he magaaho ka tupu e taha mena fakalutukia.
Kumikumi ko e puhala fe ke iloa e tau mena tutupu
Fai koloa fakaputu ne ai lata ke tunu (mitaki e tau koloa punu) poke taha mena mo tunu aki e kai haau (mata kese papakiu poke taha sitou uta kemu). Ua nimo e tau kai ke lata mae tau mukemuke mo e tau manu fao.
Kaeke kua mate e hila, kai mua e tau kai he haau a filisa momoko, to filisa aisa. Ti kai e tau kai ne haha i ai he haau a tau kapati poke haau a koloa fakaputu pauaki ke lata mae tau mena tutupu fakalutukia.
Kaeke ke tua fakalahi a koe ke he malolo hila ke lata ma e malolo tino, matutaki atu ke he faahi gahua hila ke fakamau haau a higoa ko e taha ne kua tua fakalahi ke he hila ke lata ma e levekiaga malolo tino. To nakai maeke ke fakamooli e falanakiaga ke he hila kaeke ke tupu e taha lekua fakaofo. Maeke he haau a kautaha gahua hila ke lagomatai a koe ke fai fakatokaaga ke lata ma e magaaho ka tupu e lekua fakaofo ke maeke i a koe ke iloa e mena ke taute kaeke ke mate e hila.
Ole ki a lautolu ne moua mai e tau lakau puipui ke he moui haau ko e moua fefe e lagomatai mai i a lautolu kaeke ke tupu e taha lekua fakaofo.
Tutala ke he haau a tau katofia kaina ke iloa ko e heigoa ha lautolu ka taute kaeke kua mate e hila. Neke to moua ko e fai papakiu kese e kau mo e loga e haau a tau kai mo e vai ke tufatufa auloa (poke pihia foki a lautolu).
Kaeke ko koe po ke taha mai he haau a lotokaina ne tua fakalahi ke he hila, ke puipui ke ua fai matemate kelea ke he tau malolo tino, fakailoa ke he haau a kautaha gahua hila. Kua lata lahi ke lagomatai e lautolu a koe ke fakamau e higoa ko e taha he ha lautolu a tagata ne leveki ki ai ne tua ke he hila ke lata ma e malolo tino (medically dependent consumer).
Fakaako ke iloa ke he poko kupega hila Electricity Authority ko e mautali fefe a koe kaeke ke tau mate e hila kae tua fakalahi a koe ke he hila ke lata ma e malolo tino haau.
Talatala ke he tau tagata he haau a lotokaina mo e iloa ko e heigoa e tau mena ke taute he tau faga mena tutupu pehe nei.